MEB
VERİMLİ DERS ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ

Başarılı olmak için çok çalışmak tek başına yeterli olmayabilir. Çok çalıştıkları halde, etkili ders çalışma yöntemlerini kullanmamaları nedeniyle istediği sonuca ulaşamayan pek çok öğrenci vardır. Bu nedenle, öğrencilerin çalışırken etkili öğrenme konusunda bazı temel ilke ve yöntemler hakkında bilgi edinmeleri, başarıyı arttırmada yardımcı olacaktır. Bu çalışmanın temel amacı, etkili öğrenme yöntemleri konusunda öğrencileri kısaca aşağıda belirtilen konular hakkında bilgilendirmektir.

NASIL ÖĞRENİYORUZ

Öğrenme sürecinde, duyu organları ile kısa süreli hafıza ve uzun süreli hafıza arasında sıkı bir ilişki vardır. Yeni bilgiler (dışarıdan gelen her türlü mesaj) duyu organları yoluyla fark edilir ve kısa süreli hafızaya aktarılır. Kısa süreli hafızadaki bilgilerden tekrar edilmeyenler unutulur. Tekrar edilenler ise uzun süreli hafızaya saklanmak üzere kaydedilir. Bu bilgiler belli bir zaman dilimi geçtikten sonra hatırlanabiliyorsa, o bilgilere ilişkin soru sorulduğunda doğru cevap verilebiliyorsa, öğrenme gerçekleşmiş demektir. Hatırlamayı güçlendirmek için aşağıda belirtilen aralıklarla tekrar yapmak faydalı olur.

Aynı gün: Öğrenilenler, aynı gün içinde tekrar edilmelidir.

Bir gün sonra: Araştırmalar tekrar edilmeyen bilginin büyük bir kısmının 24 saat sonra unutulduğunu göstermektedir. Bu nedenle, öğrenilen bilgiler, 24 saat sonra kısa bir tekrarla gözden geçirilmelidir.

Bir hafta ve bir ay sonra: Küçük bir tekrar, bir hafta ve bir ay sonunda yapılırsa bilgiler uzun süreli hafızaya kaydedilmiş olur.

HAFIZA VE TEKRARLAMA

Düzenli tekrar edilen bilginin 9 hafta sonra %75’lik kısmı hatırlanırken, tekrar yapılmaması durumunda bu bilginin 9 hafta sonra ancak %20’si hatırlanabilmektedir.

ÖĞRENMEYE KARŞI OLUMSUZ TUTUMLARINIZI NASIL DEĞİŞTİREBİLİRSİNİZ?

Motivasyonun en iyi kaynağı bireyin kendisidir. Kendi kendinize bir takım motivasyon kaynakları oluşturabilirsiniz. Bu kaynaklar hem kendi içinizde hem de dışarıda mevcuttur. Her şeyden önce okulda öğrendiklerinizi sizin için anlamlı ve değerli kılmaya çalışın. Her türlü dersi çalışırken, bu çabanızın gelecekteki başarı ve mutluluğunuzla yakından ilişkili olduğunu düşünün. Sıkıcı bulduğunuz derslerin dahi gelecekte gerçekleştirmek istediğiniz hedeflere ulaşmada bir etkisi olduğunu kabul ederseniz, o dersleri çalışma isteğiniz artacaktır. Ders çalışmayı başarılması gereken bir iş ya da çözümü elimizde olan bir problem olarak görürseniz, ders çalışmak sizin için daha zevkli bir hale gelebilir. Böylelikle, zamanla ders çalışmanın yani öğrenmenin doyum sağlayıcı bir etkinlik olduğunu düşünmeniz mümkün olacaktır. Kısaca, motivasyon arttırmada en önemli etken, ders çalışmaya yönelik düşüncelerinizi olumsuzdan olumluya doğru değiştirmeniz olacaktır. Her şeye rağmen öğrenmeye karşı tutumunuzu olumlu yönde geliştirmekte zorlanıyorsanız, öğretmenlerinizden, okul rehber öğretmen/psikolojik danışmanından ve ailenizden yardım isteyebilirsiniz. Sizin çabanız, başkalarından alacağınız bu yardımla birleşince başarınızı arttırmamanız için bir neden kalmaz.

NASIL DERS ÇALIŞMALI?

Çalışma yerinizi belirleyin. Ne çalışacağınızı planlayın. Çalışma zamanınızı 40-50 dakika ile sınırlayın. 40-50 dakika sonunda kısa süreli molalar verin. Bütün-parça-bütün düzeniyle çalışın. 50 dakikayı aşan çalışmalarda genellikle algılama gücü azalır; hatırlama oranı düşer.

ÇALIŞMA MEKANININ OLUŞTURULMASI

Çalışma davranışını etkileyen çevresel faktörleri kontrol altına almak, çalışma isteğini arttırmak ve konsantrasyonu sağlamak için önemlidir. Ders çalışılan mekanda başka bir işle uğraşmamak, o mekanın beyin tarafından sadece çalışmak için kodlanmasını sağlar. Bu durum çalışmaya yoğunlaşmayı artırır. Mümkün olduğu kadar her gün aynı mekanda çalışmak, ders çalışmayı kolaylaştırır ve dikkati keskinleştirir. Çalışma mekanın uygun özellikler taşıması, konsantrasyonu sağlayan etmenlerin başında gelir.

NEYİN NE ZAMAN ÇALIŞILACAĞININ PLANLANMASI

Önceden hazırlanan program bizlere şu faydaları sağlar:

  • Zamanın etkili şekilde kullanılması,
  • Neye, nereden başlanacağına karar verilmesi,
  • Ne zaman dinlenip ne zaman çalışılacağının planlanması,
  • Güven ve motivasyonun artması.

Çalışma programından, tekrarı içeren, etkili çalışmayı sağlayan ve kişiye özgü hazırlanmış bir program kastedilmektedir. Sadece belirli saatlerde dersin başına oturma, belirli saatlerde mola verme üzerine kurulmuş bir çizelge, uygun bir ders çalışma programı anlamına gelmez.

ÇALIŞMA PLANI HAZIRLAMADA  ANA  İLKELER

İlgilerinizi, yeteneklerinizi ve ihtiyaçlarınızı göz önünde bulundurun. Derslerle sosyal etkinlikler arasında mantıklı bir denge kurun. Kendinize mutlaka her hafta serbest zaman ayırın. Planlarınızı geniş kapsamlı küçük aşamalar şeklinde yapın. Mümkün olduğu ölçüde günün aynı saatlerini ders çalışmaya ayırın. Uyku ihtiyacınızı ihmal etmeyin. Planlarınızı objektif olarak değerlendirmeye çalışın. Plana uyma konusunda kararlı davranmaya çalışın. İhtiyaç duyduğunuz takdirde, planlarınızı güncelleyin.

Etkili Okumaya Hazırlık

  • (Ön İnceleme) Başlık sayfasını okumak,
  • Kitabın basım tarihine bakmak,
  • Önsöz ya da giriş bölümünü okumak,
  • Eğer varsa yazar hakkındaki notu okumak,
  • İçindekiler bölümünü incelemek.

Kitabın her bir bölümü okunurken benzer bir inceleme yapılabilir. O bölümde ne okunacağına ilişkin ön bilgi sahibi olma, zihinde ilgili konuyla bağlantılı bir çerçeve oluşmasına yardımcı olur. Böylece, bölüm okunmaya başlandığında karşılaşılan bilgiler hafızanın çekmecelerine daha rahat yerleştirilir.

ETKİLİ OKUMA

  • Okurken anlamayı kontrol etmek,
  • Metin hakkında soru sormak ve cevaplamak,
  • Yüksek sesle okumak,
  • Okunan metnin özetini çıkarmak,
  • Okurken not almak,
  • İncele-Sorgula-Oku-Tekrar Et-Gözden Geçir tekniğiyle okumak.

ETKİLİ DİNLEME ALIŞKANLIKLARI

  • Olumlu bir tutum içinde dinlemek,
  • Aktif dinlemek (anlatılanlara ilişkin sorular geliştirmek),
  • Sözel olmayan mesajları dikkate almak,
  • Önemli bilgiye işaret eden ipuçlarına dikkat etmek,
  • Ders için ön hazırlık yapmak,
  • Not almak.

ETKİLİ DİNLEME

  • Olumsuz dinleme alışkanlıklarından kurtulmak,
  • Anlatılan konuya ilgi göstermek veya konuyu önemsemek,
  • Anlatana karşı olumsuz tutum geliştirmekten kaçınmak,
  • Bütün dikkatini vererek dinlemek,
  • Anlatılan her şeyi not almaktansa önemli kısımları belirleyerek not almak,
  • Dinleme esnasında aktif olmak, soru sormak.
     

ETKİLİ NOT ALMA

Etkili not almada uygulanması gereken öncelikli üç adım:

  • Dersten önce hazırlanma,
  • Dersi dikkatle dinleme ve ders süresince not alma,
  • Dersten sonra alınan notları gözden geçirmedir.

Not Alma İlkeleri:

  • Önemli noktaları yakalamaya çalışmak,
  • Dinleme ile not alma arasında bir denge oluşturmak,
  • Kısaltmalar ve semboller kullanmak,
  • Özgün ifade kullanmak,
  • Soru sormak,
  • Uyarı ve ödevleri not etmek,
  • Not almaya ilk günden başlamak ve düzenli olarak not tutmak,
  • Notları en kısa zamanda gözden geçirmek.

“Yapabileceğimiz şeyleri yapmaya başlasak kendimizi hayretler içinde bırakacak sonuçlar alırız”. Thomas Edison.

Bağdat Cad. No: 346/B Eren Apt. Kat:3 D:7 Erenköy / İstanbul    |    T: 0216 302 69 33 / 0216 302 69 35    |    F: 0216 302 69 34